Jak odwołać prezesa zarządu

Niby prosta sprawa: odwołujemy i „do widzenia!”. A jednak odwołanie z zarządu jest źródłem wielu błędów i kontrowersji. Jest też jedną z fraz bardzo często wpisywanych do wyszukiwarki Google. Użytkownicy Internetu pytają:

  • kto odwołuje zarząd spółki,
  • kto może odwołać zarząd spółki?

Zatem, temat jest gorący i zazwyczaj palący. Jednak jedno to poprawnie odwołać członka zarządu, a drugie to spróbować zabezpieczyć się przed odwołaniem.

Zastrzeżenie jest takie: tytuł publikacji mówi o prezesie zarządu. Ale oczywiście wszystko, co przedstawiam, dotyczy również wiceprezesów i innych członków zarządu bez tytułu prezesowskiego. Bo w spółce wcale nie musi być prezesa! Mogą być wyłącznie członkowie zarządu.

Trzy historie prezesów – trzy morały

Uchwała o odwołaniu członka zarządu

Szefowa biura zarządu pyta prezesa: Panie Prezesie, w porządku obrad najbliższej rady nadzorczej jest punkt „zmiany w składzie zarządu”. Czy w tym dniu nie jest Pan przypadkiem na wyjeździe służbowym w Krakowie?

Prezes: A mam być?

Szefowa biura zarządu: Dobrze by było.

Rada nadzorcza podjęła uchwałę o odwołaniu członka zarządu. Następnie podjęto uchwałę o upoważnieniu przewodniczącego rady do wręczenia prezesowi wypowiedzenia umowy, którą miał ze spółką. Prezes przebywał jednak w tym dniu na wyjeździe służbowym.

Jeśli taka sytuacja przydarzy się członkowi zarządu – jest to błąd rady nadzorczej. Prezes mógłby wykorzystać ten błąd na swoją korzyść.

Zapamiętaj: jeśli rada nadzorcza odwoła Cię i nie wypowie Ci równocześnie (w tej samej uchwale) umowy to z momentem odwołania Cię traci ona nad Tobą swoją – nazwijmy to – władzę. Wówczas nie może wypowiedzieć Ci umowy.

Morał: dobrze, jest mieć zaufane osoby w biurze zarządu. Dobrze jest mieć również spisany ze spółką kontrakt, który zapewni członkowi zarządu poduszkę finansową na wypadek niespodziewanego odwołania z zarządu.

Odwołanie członka zarządu a prawo do premii

Prezes zarządu miał w kontrakcie ustaloną premię od wyników spółki. Zapis o premii zawierał też dość częste sformułowanie, że premia nie należy się, jeśli przyczyną odwołania będzie:

  • naruszenie zapisów umowy czy statutu spółki,
  • działania niekorzystne dla spółki.

Zgromadzenie wspólników postanowiło dokonać zmiany warty i wymienić skład zarządu, rozpoczęli obrady i zrobili przerwę. Prezes zarządu chcąc zapobiec sytuacji, w której spółka nie wypłaci mu wypracowanej premii, zlecił przelew premii na swoje konto. Zgromadzenie wspólników podjęło uchwałę o odwołaniu prezesa zarządu. Następnie spółka zarzuciła prezesowi, że działał na niekorzyść spółki i nie miał uprawnienia do zlecenia dyspozycji przelewu premii w dniu, w którym podjęto uchwałę o odwołaniu z zarządu.

Zapamiętaj: odwołanie członka zarządu jest skuteczne z chwilą podjęcia uchwały. W momencie odwołania spółka musi:

  • zawiadomić członka zarządu o odwołaniu,
  • w terminie 7 dni złożyć wniosek o wykreślenie z KRS.

Jeśli spółka skutecznie nie poinformuje członka zarządu o odwołaniu, to poniesie tego negatywne skutki. Członek zarządu nie ponosi odpowiedzialności za czynności podjęte po odwołaniu, a przed uzyskaniem informacji w tym zakresie.

Zatem wracając do naszego prezesa zarządu – według mnie – mógł on, jako osoba uprawniona do reprezentacji spółki, dokonać dyspozycji przelewu premii w czasie przerwy w obradach zgromadzenia wspólników, które dopiero po przerwie podjęło uchwałę o jego odwołaniu i poinformowało o swej uchwale.

Morał: dobrze jest mieć zabezpieczony kontrakt, który zagwarantuje Ci bezwzględnie wypłatę premii. Skorzystaj z moich sprawdzonych zapisów. Znajdziesz je tutaj.

Negocjując zasady wypłaty premii zadbaj o to, by w kontrakcie zostały określone jednoznaczne kryteria wypłaty premii. Jeśli za Twojej kadencji spółka osiągnie określony zysk, Twoja premia zostanie wypłacona. Pamiętaj przy tym, aby zabezpieczyć dokumenty finansowe spółki, które poświadczą osiągnięty wynik na moment Twojego odejścia ze spółki.

Zaskarżenie uchwały o odwołaniu członka zarządu

Prezes zarządu z wielkim poświęceniem realizował cele, prowadził spółkę do sukcesu, często kosztem rodziny, weekendów, wakacji. Spółka jednak – pomimo bardzo dobrych wyników – postanowiła zmienić zarząd. Prezes zarządu został odwołany przez radę nadzorczą uchwałą podjętą przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Ale nie mógł pogodzić się z takim potraktowaniem. Zdawał sobie sprawę, że „prezesem się bywa, a nie jest” i że spółka może go w każdym czasie odwołać. Nie sądził jednak, że to się wydarzy. Myślał tak szczególnie, że efektem jego zarządzania stała się stabilna i silna sytuacja spółki…

Postanowił zaskarżyć uchwałę o odwołaniu do sądu i tam dochodzić swoich praw pokazując spółce, że nie można ot tak po prostu pozbywać się zarządzających. Tym bardziej, że według niego do odwołania doszło z naruszeniem przepisów, gdyż nie wszyscy członkowie rady zostali powiadomieni o treści projektu uchwały o odwołaniu prezesa zarządu, a dodatkowo jeden z członków rady zgłosił sprzeciw przeciwko głosowaniu nad odwołaniem przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.

Zapamiętaj: jako członek zarządu nie możesz zaskarżyć uchwały zgromadzenia wspólników (sp. z o. o.) lub walnego zgromadzenia akcjonariuszy (spółka akcyjna) o Twoim odwołaniu!

Jest na to uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 1 marca 2007r. (sygn. akt III CZP 94/06). Znajdziesz w niej wyjaśnienie, że członek zarządu z chwilą odwołania  traci legitymację do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały sprzecznej z ustawą (czyli z ksh).

Pamiętaj jednak, że dla Ciebie lepiej jest jeśli odwoła Cię rada nadzorcza…

Dlaczego? Ponieważ Sąd Najwyższy w jednym ze swoich wyroków uznał, że jeśli członek zarządu spółki został odwołany przez radę nadzorczą, może on dochodzić w sądzie ustalenia nieważności tej uchwały. Podstawą takiego roszczenia jest przepis Kodeksu postępowania cywilnego, który pozwala każdemu kto ma interes prawny żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.

W konsekwencji, jeśli odwoła Cię rada nadzorcza możesz podważyć swoje odwołanie i doprowadzić do swojego „przywrócenia”. Uściślając – sąd może ustalić, że Twoja funkcja w zarządzie nigdy nie ustała.

Odnosząc się do planów naszego prezesa zarządu co do zaskarżenia uchwały rady nadzorczej do sądu, to rzeczywiście mógłby mieć szansę na uzyskanie ochrony prawnej. Warto pamiętać, że uchwały rady nadzorczej są nieważne jeśli nie wszyscy członkowie rady zostali powiadomieni o treści projektu uchwały, a tak było w opisanym przypadku.

Dodatkowo, owszem, rada nadzorcza może podejmować uchwały przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość także w sprawach, dla których umowa spółki przewiduje głosowanie tajne [odwołanie członka zarządu], jednak tylko wtedy, gdy żaden z członków rady nadzorczej nie zgłosi sprzeciwu, a w opisanej sprawie zgłosił.

Morał: nie warto jest poświęcać się dla spółki, jeśli przed powołaniem do zarządu nie zadbasz o odpowiednie zapisy, które zagwarantują Ci spokojny sen na wypadek Twojego odwołania z zarządu.

Co musisz teraz zrobić?

Sprawdź w umowie spółki lub statucie kto może Cię odwołać? Jeśli jest to rada nadzorcza, to wraz z uchwałą o odwołaniu to jeszcze może nie być koniec…

Poznaj pozostałe triki, które dotyczą odwołania z zarządu. Wejdź na:

i zabezpiecz się na wypadek odwołania z zarządu i na to, co będzie później.

14 listopada 2020
top